تحليل کتب درسی

 

تحليل محتواي کتب درسي دوره ابتدائي (با تاکيد بر فرهنگ توسعه)

طرح پژوهشی سال ۱۳۷۳. دانشگاه الزهرا. جهاد دانشگاهی

 

بررسي فوق، کوششي است در جهت شناخت متون آموزشي ابتدائي و ميزان انتقال اطلاعات و معلوماتي که خود مي‌تواند از پايه‌هاي شکل‌گيري فرهنگ و توسعه در نسل آينده کشور باشد. مرحله اول در اين بررسي مطالعه ديدگاههاي موجود در مورد توسعه و توسعه‌نيافتگي و انتخاب نظراتي است که ضمن سنخيت نسبي با فرهنگ کشورمان الگوي مناسبتري براي رهيابي به توسعه فرهنگي نسبت و ديگر نظرات باشد. از ميان مجموعه نظرات طرح شده در اين بخش، نظريه "اينکلس " به لحاظ اينکه نسبت به ديگر نظرات الگوي مناسبتري در زمينه توسعه فرهنگي است انتخاب گرديد. وي در اين مورد 9 مشخصه را براي "انسان مدرن" عنوان مينمايد که اين مشخصات پايه نظري طرح قرار گرفت. در مرحله دوم مقولات فوق در کتب درسي دوره ابتدايي مورد سنجش قرار گرفته است.

 

تحلیل کتب درسی

 

تحلیل محتوای کتب درسی دوره ابتدایی بر حسب سازه انگیزه پیشرفت

حمید رضا عریضی، احمد عابدی

 

کتاب درسی، که یکی از مهم ترین مراجع و منابع یادگیری دانش آموزان در نظام های آموزشی محسوب می شود ، در نظام آموزشی کشور ما نیز نقش مهمی دارد. به لحاظ این اهمیت و همچنین به سبب نقش محتوای کتب درسی در برانگیختن و تامین نیازها و نیز تسهیل امر یادگیری دانش آموزان ، در این پژوهش که مبنای نگارش مقاله حاضر است، محتوای کتب درسی دوره ابتدایی، از نظر پرداختن به سازه انگیزه پیشرفت و مولفه های آن مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است .در ابتدای مقاله پیشینه نظری و تجربی موضوع ارائه شده است. ابزار پژوهش دارای 5 مولفه اصلی و 125 مولفه فرعی است و پایانی آن بر اساس نسبت مولفه های مورد توافق به کل مولفه ها برابر 93% به دست آمده است. با توجه به یافته ها و بر اساس داده های حاصل از فرم های تحلیل محتوا در پژوهش حاضر و نیز با عنایت به پژوهش هایی که قبلا در این زمینه انجام گرفته است، می توان چنین نتیجه گرفت که کتاب های ریاضی و علوم تجربی بیش از سایر کتب درسی به سازه انگیزه توجه نموده اند، کتاب های فارسی و دینی و قرآن تا حدودی به آن پرداخته اند، و کتاب های تعلیمات اجتماعی در توجه به این سازه ضعیف بوده اند. همچنین ، در بین پایه های تحصیلی دوره ابتدایی ، می توان گفت کتاب های پنجم و چهارم در حد زیاد و کتاب های پایه اول و دوم کم تر به سازه انگیزه توجه نموده اند.